Kategori: Makaleler

Koy Yumurtası Kaç TL? Psikolojinin Merceğinden Bir Bakış Günlük hayatın basit soruları, bazen insan zihninin karmaşıklığını en net şekilde gözler önüne serer. “Koy yumurtası kaç TL?” sorusu da böyle bir örnek. Bu sorunun cevabı yalnızca piyasa fiyatına bağlı değil; aynı zamanda bizim duygusal zekâ, sosyal etkileşim ve bilişsel süreçlerimizle doğrudan ilişkili. Kendime sık sık soruyorum: Bir markette bu yumurtayı alırken kararımı etkileyen faktörler neler? Bunu anlamak için psikolojinin farklı boyutlarını mercek altına almak gerekiyor. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgi işleme süreçlerini inceler. Bir koy yumurtasının fiyatını öğrenmek, görünüşte basit bir bilgi edinme davranışı gibi görünse de aslında…

Parmak Ölçü Birimi: İnsan Deneyiminin Ölçümüne Felsefi Bir Bakış Hayatımızın pek çok yönü ölçülebilir: zaman, mesafe, ağırlık, sıcaklık… Peki ya insan deneyimi? Parmak ölçü birimi, bir zamanlar fiziksel dünyanın sınırlarını belirlemek için kullanılan, basit ama son derece anlamlı bir kavramdır. Parmak, yalnızca anatomik bir gerçeklik değil; aynı zamanda ölçümün, değerlemenin ve anlam üretmenin sembolüdür. Felsefi olarak düşündüğümüzde, parmak ölçüsü sorusu epistemoloji, etik ve ontoloji alanlarında birçok temel soruyu gündeme getirir: Bilgiyi nasıl ölçeriz? Doğru ve yanlış arasındaki sınırlar nelerdir? Varoluşun sınırlarını nasıl tanımlarız? Giriş: Parmak Ölçüsü Üzerine Düşünmek Bir parmağınızın uzunluğunu ölçmek için başka bir parmağı mı kullanırsınız, yoksa ölçüyü…

İzmir’de Bir Genç ve İlaçlı Tomografi Macerası İzmir’de, Ege’nin sıcak esintileri ve sahil kafelerinin hafif karmaşası arasında yaşayan 25 yaşında bir genç olarak, arkadaş ortamında her zaman espri yapmayı seven ama içten içe dünyayı fazla düşünen biri olduğumu itiraf etmeliyim. Geçen hafta ise gündemim tamamen “ilaçlı tomografinin yan etkileri ne kadar sürer?” sorusuna kilitlendi. Evet, kulağa ciddi geliyor ama hayatın tam da ortasında bu durumla yüzleşince insan ister istemez komik senaryolar üretmeye başlıyor. Randevu Gününe Hazırlık: “Acaba ne olacak?” Sabahın erken saatlerinde uyanıyorum. Kahvemi alıyorum, kahvaltımı ediyor gibi yapıyorum (aslında tost yiyorum, ama kendime öyle demek daha havalı), ve telefonuma…

Umarız “Arti 91 neresi” ile ilgili aklınızdaki sorulara yanıt bulabildik. Liderplus ekibinden sevgilerle! Arti 91 Neresi? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Keşif Selam, bu yazıyı seninle oturmuş kahve içerken konuşuyormuşuz gibi düşün. Son zamanlarda kafamı kurcalayan bir konu vardı: Arti 91 neresi? İnsan önce “Ne yani, bir semt mi, bir cadde mi, yoksa bir gizli yer mi?” diye düşünüyor ama işin içine girince işin boyutları biraz farklı. Hadi adım adım hem yerel hem küresel açıdan bakalım. Arti 91’in Türkiye’deki Yeri Öncelikle Türkiye’den başlayalım. Bursa’da yaşıyorum, sen de biliyorsun burası küçük ama tarihiyle dolu bir şehir. Arti 91, aslında şehirde yeni…

İstanbuldan Ankaraya Hızlı Tren Kaç Saat Sürer? – Yolculuğun Hikâyesi İstanbul’dan Ankara’ya hızlı trenle gitmek… Düşünsenize, bir gün işe yetişmek için sabahın köründe trene binip, birkaç saat sonra kendinizi Başkent’in kalbinde buluyorsunuz. Ben Ankara’da yaşayan, 25 yaşında, ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven bir genç olarak bunu hayatımın bir parçası haline getirdim. Hatta işin ilginç tarafı, tren saatlerini, bilet fiyatlarını ve yolculuk sürelerini hep not alırım; belki ileride bir blog yazısı çıkar diye. Çocukluk Hatıraları ve Tren Sevdası Aslında trenle yolculuk sevgim çocuklukta başladı. Dedemle birlikte Eskişehir’e giderdik; o zamanlar hızlı tren yoktu, ama uzun raylar ve vagonlar bana hep…

İddaa’da Banko Kupon Ne Anlama Gelir? Toplumsal Perspektiften Bir Bakış İstanbul’da, 29 yaşında, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak, sokakta gördüklerimi ve iş yerinde gözlemlediklerimi hep toplumsal bağlamda sorguluyorum. İnsanların davranışlarını ve tercihlerini anlamaya çalışırken, bazen beklenmedik alanlarda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konularının kesiştiğini fark ediyorum. Mesela İddaa’da banko kupon ne anlama gelir? sorusu, ilk bakışta basit bir bahis terimi gibi görünebilir, ama aslında toplumsal davranışlar ve eşitsizliklerle doğrudan ilişkili bir konuya dönüşebiliyor. Sokakta Kupon ve Sosyal İzler Geçen gün Kadıköy’de tramvaya bindim. Önümde oturan bir genç, telefonunda İddaa kuponunu inceliyordu. Gülümseyerek kendi kendine: “Bu maç kesin,…

Darboğaz Kaç Olmalı? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Bakış Selam, bugün seninle biraz ekonomik meseleleri, ama daha çok da “darboğaz kaç olmalı?” sorusunu konuşmak istiyorum. Bursa’da yaşayıp hem Türkiye’yi hem de dünyayı takip eden biri olarak, işin teorisini değil, günlük hayata yansıyan etkilerini de paylaşmak istiyorum. Düşünsene, sabah ofise gelirken kahvemi alırken bile fiyat artışları, tedarik sorunları, arz-talep dengesizlikleri gözümüzün önünden geçiyor. — Darboğaz Nedir ve Neden Önemlidir? Temel kavram Ekonomide veya tedarik zincirinde “darboğaz” dediğimiz şey, üretim veya hizmet akışının bir noktada sıkışması ve sistemi yavaşlatmasıdır. Basit bir örnek: Bursa’da tekstil atölyelerinde kumaş tedarikinde yaşanan gecikmeler, üretimi durdurabiliyor. Bu,…

Kamil Neden Denir? Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Düşünceler Edebiyat, insan ruhunun derinliklerine inen bir keşif yolculuğudur. Kelimeler, sadece iletişim aracı olmaktan öte, düşünceleri şekillendirir, duyguları yoğunlaştırır ve okuru başka dünyalara taşır. Anlatı teknikleri aracılığıyla kurgulanan metinler, bir yandan okuyucunun zihninde yeni anlamlar yaratırken diğer yandan da kültürel ve tarihsel bağlamlarla etkileşime girer. Bu bağlamda “Kamil neden denir?” sorusu, sadece bir isim veya sıfat üzerine bir tartışma değil, aynı zamanda insanın mükemmellik arayışı, karakter derinliği ve edebiyatın anlam üretme gücü üzerine bir keşif olarak ele alınabilir. İsimler ve Edebiyat: Sembolün Ötesinde İsimler, edebiyatın en güçlü sembollerından biridir. Bir karakterin adı, onun…

Kaman Ne Demek Tarih? Antropolojik Bir Keşif Dünya üzerindeki kültürlerin çeşitliliği insanı her zaman büyülemiştir. Bir köy meydanında ritüel dansları izlerken, uzak bir adada ataların geleneklerini gözlemlerken ya da şehir merkezlerinde modern yaşamın karmaşasında eski sembollerin izini sürerken aklıma hep aynı soru gelir: “Kaman ne demek tarih?” Bu soru yalnızca bir sözcüğün kökenini aramakla kalmaz; aynı zamanda kültürlerin nasıl şekillendiğini, kimliklerin nasıl oluştuğunu ve toplumsal yapıların nasıl sürdürüldüğünü anlamaya dair bir davettir. Kültürel Görelilik ve Kaman Kavramı Antropolojide kültürel görelilik, bir kültürü kendi bağlamı içinde anlamaya çalışmayı ifade eder. “Kaman ne demek tarih?” sorusu da bu çerçevede ele alınmalıdır. Kaman,…

Hristiyanlık mı Yoksa Yahudilik mi Önce Geldi? Ankara’dan Bir Perspektif Bazen işten eve dönerken Kızılay’daki kalabalığın arasında yürürken aklıma takılıyor; “Hristiyanlık mı yoksa Yahudilik mi önce geldi?” İnsanlık tarihiyle ilgili böyle sorular bazen sadece kitaplarda değil, çevremizde de yankı buluyor. Ben Ankara’da yaşıyorum, 25 yaşındayım, ekonomi okudum ve verilerle uğraşmayı seviyorum. Ama bazen veri kadar hikâyeler de ilginç oluyor; mesela çocukken dedemin bana anlattığı eski aile hikâyeleri veya iş yerinde kahve molasında tartıştığımız konular… işte onları da bu yazıya dahil edeceğim. Tarihsel Kronolojiye Kısa Bir Bakış Hristiyanlık mı yoksa Yahudilik mi önce geldi sorusunu sorarken, tarihe biraz göz atmak gerekiyor.…