Kontaş nedir? İzmir sıcağında aklıma düşen en garip soru
İzmir’de yaz akşamları vardır ya… Hani denizden gelen rüzgâr bile “ben de yoruldum bugün” der gibi hafif eser. İşte böyle bir akşamda arkadaşlarla Kordon’da otururken biri ortaya bir cümle bırakır ve bütün masa o cümleyle dağılıp yeniden kurulur.
“Ya… Kontaş nedir?”
Sessizlik.
Sonra hepimiz aynı anda telefonlara sarılıyoruz ama kimse gerçekten ne aradığını bilmiyor. Google’a “Kontaş nedir?” yazınca çıkan sonuçlar bile sanki bana bakıp “sen de neyi sorguluyorsun kardeşim?” der gibi.
Ben de o an fark ettim: Bazı kelimeler vardır, anlamından çok yarattığı kafa karışıklığıyla ünlüdür. Kontaş da tam olarak böyle bir şey.
Kontaş nedir? Gerçekten tek bir cevabı var mı?
Dürüst olayım, “Kontaş nedir?” sorusunun tek bir net cevabı yok gibi hissediyorum. Çünkü bu kelime, farklı ortamlarda farklı anlamlara kayabiliyor. Kimine göre inşaatla ilgili bir malzeme, kimine göre sanayi jargonunda geçen bir parça, kimine göre de sadece yanlış duyulmuş bir kelimenin kalıcı hale gelmiş hali.
Ama işin komik tarafı şu: İnsanlar bilmediği şeyleri o kadar ciddi soruyor ki, sanki Kontaş açıklanınca hayatını çözecekmiş gibi.
Benim mahalleden bir arkadaş vardı, adını vermeyeyim şimdi. Bir gün ciddi ciddi dedi ki:
“Bence Kontaş çok önemli bir şey, yoksa herkes bu kadar sormaz.”
Buna mantıklı bir bakış açısı diyebilir miyiz? Diyebiliriz ama aynı zamanda kahkaha da atabiliriz.
Kontaş nedir? İnşaat tarafı mı, şehir efsanesi mi?
Bir kesime göre Kontaş, inşaat sektöründe kullanılan bir malzeme ya da üretimle ilgili bir terim olarak geçiyor. Özellikle yapı malzemeleri, beton katkıları ya da taş üretimi gibi alanlarda kulağa aşina gelen bir isim gibi duruyor.
Ama İzmir’de büyümüş biri olarak şunu söyleyebilirim: Biz “inşaat terimi” duyunca bile içimizden otomatik olarak “kesin pahalıdır” diye düşünüyoruz.
Geçen gün yolda bir inşaatın önünden geçiyorum. Bir işçi arkadaş diğerine bağırıyor:
“Abi Kontaş gelmeden dökmeyin!”
Ben orada durdum. İç sesim:
“Tamam. İşte bu. Hayatımın dönüm noktası. Artık Kontaş’ı çözeceğim.”
Sonra tabii ki anlamadım.
Ama mesele zaten anlamak değil, anlamaya çalışırken yaşanan zihinsel karmaşa.
Kontaş nedir? Günlük hayatta yanlış duyulan efsane
Bir de şu ihtimal var: Kontaş aslında hiç düşündüğümüz kadar “resmi” bir şey değil. Belki de yıllar önce biri bir kelimeyi yanlış duydu, sonra herkes onu böyle kullanmaya başladı.
İzmir’de buna benzer şeyler çok olur. Mesela bir kelime yanlış söylenir, sonra o yanlış öyle bir benimsenir ki doğrusu garip gelir.
Bir arkadaş ortamında konuşma:
— “Kontaş getirdin mi?”
— “O ne ya?”
— “Abi şey… hani o… şey işte…”
Ve kimse bilmiyor ama herkes biliyormuş gibi yapıyor.
Ben de o an genelde aynı stratejiyi uyguluyorum: hafif gülümse, başını salla, içinden Google’a tekrar bak.
Kontaş nedir? Benim kafamdaki versiyonu
Şimdi dürüst olayım. Ben “Kontaş nedir?” diye düşündüğümde gözümde direkt şöyle bir şey canlanıyor:
Bir tarafta ağır sanayi var, bir tarafta beton dökülüyor, bir yerde makineler çalışıyor, birileri ciddi ciddi plan yapıyor… ama ortada sanki herkesin bildiği ama kimsenin anlatmadığı bir “şey” var.
Kontaş o şey.
Ve bu “şey” hissi insanı daha çok meraklandırıyor.
Çünkü insan bilmediği şeyden korkmaz aslında, bilmediği şey hakkında konuşan insanlardan korkar.
İzmirli kafasıyla Kontaş nedir? analizi
İzmir’de büyümüş biri olarak her şeyi biraz gevşek, biraz da felsefi yorumlama yeteneğimiz var. Mesela biri “Kontaş nedir?” dediğinde beynim şu üç aşamadan geçiyor:
1. “Bu kesin teknik bir şey.”
2. “Ama ben bilmiyorum.”
3. “O zaman bunu espriyle kapatalım.”
Ve sonuç:
— “Kontaş mı? O şey var ya… hayatın taşı gibi bir şey.”
Kimse anlamıyor ama herkes gülüyor. Bu da İzmir sosyal uyum paketi.
Kontaş nedir? Arkadaş ortamı deneyleri
Geçen gün yine arkadaşlarla oturuyoruz. Konu nereden geldi bilmiyorum ama biri dedi ki:
— “Bence Kontaş olmadan hiçbir sistem çalışmaz.”
Benim gözler büyüdü.
“Ne sistemi?”
— “Her sistemi.”
Bu noktada artık kimse ne konuştuğunu bilmiyordu ama herkes ciddi ciddi başını sallıyordu.
Ben içimden:
“Tamam, bugün Kontaş’a biraz daha yaklaştık ama hâlâ uzaktayız.”
Sonra biri konuyu tamamen değiştirdi:
— “Çay söyleyen var mı?”
İşte hayat bu kadar.
Kontaş nedir? teknik ihtimal
Eğer biraz daha ciddi bir yerden bakarsak, Kontaş kelimesi teknik veya endüstriyel bir bağlamda geçen bir marka ya da üretim terimi olabilir. Özellikle yapı sektöründe bazı firmaların isimleri ya da ürün markaları zamanla jenerik hale gelir.
İnsanlar da o kelimeyi duya duya artık bir “şey” zanneder.
Mesela:
“Abi Kontaş mı geldi?”
Bu cümle, bağlama göre her şeyi ifade edebilir. Malzeme, parça, teslimat, hatta bazen sadece “işler tamam” anlamına bile gelebilir.
Dil dediğin zaten biraz böyle bir şey değil mi? Sürekli değişiyor, kayıyor, kendi içinde esniyor.
Kontaş nedir? sorusunun psikolojik tarafı
İşin en komik kısmı şu: İnsanlar aslında “Kontaş nedir?” diye sorarken sadece bilgi istemiyor. Bir tür aidiyet arıyor.
“Bunu biliyor muyum?”
“Diğerleri biliyor mu?”
“Bilmiyorsam problem bende mi?”
Ben de bu duyguyu çok iyi tanıyorum. Mesela yeni bir kelime duyduğumda hemen yüzümde hafif bir panik oluşuyor ama dışarıya “çok normal bir şeymiş gibi” davranıyorum.
İç ses:
“Bunu bilmemen normal değil.”
Dış ses:
“Ha evet evet, Kontaş… tabii.”
Kontaş nedir? ve insanın abartma yeteneği
Bir de şu var: İnsan bilmediği şeyi büyütmeyi çok seviyor.
“Kontaş çok önemli bir şeydir kesin.”
Neden?
Çünkü ismi havalı geliyor.
Oysa bazen sadece sıradan bir teknik terim olabilir.
Ama biz İzmir’de buna şöyle yaklaşırız:
“Abi adı bile karizmatik, kesin önemli.”
Okuyucularımıza “Kontaş nedir” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Liderplus ekibi olarak bizi okumaya devam edin!
Kontaş nedir? üzerine kişisel bir aydınlanma anı
Bir gün tek başıma yürürken (evet, bazen ben de yürürüm ve hayatı düşünürüm), aklıma yine bu soru geldi.
“Kontaş nedir?”
Ve o an fark ettim: Belki de mesele Kontaş’ın ne olduğu değil.
Mesele, bizim bilmediğimiz şeyleri nasıl hikâyeye çevirdiğimiz.
Kimi insan için Kontaş bir teknik terimdir, kimi için bir marka, kimi için sadece yanlış duyulmuş bir kelime…
Ama benim için artık küçük bir felsefe sorusu gibi:
“Ne kadar çok şey bilmediğimizi fark ettikçe, o kadar çok şey öğrenmeye başlıyor muyuz?”
Cevap vermedim.
Çünkü İzmir’de böyle anlarda cevap verilmez, denize bakılır.
Kontaş nedir? ve gündelik hayatın küçük kaosu
Hayatın içinde böyle küçük kelimeler var ya… Anlamını bilmediğin ama sürekli karşına çıkan.
Kontaş da onlardan biri gibi.
Ve bu kelimeler bazen gününü bile değiştirir.
Mesela sabah kötü uyanırsın, sonra biri “Kontaş nedir?” diye sorar, ve bütün günün sorgulama moduna girer.
Finale yaklaşırken iç ses
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: Kontak kapalı klima açık kalırsa ne olur ?
İç sesim bazen şöyle diyor:
“Belki de Kontaş hiçbir şeydir.”
Sonra hemen cevap veriyorum:
“Ya da her şeydir.”
Ve ikisi de aynı anda doğru gibi duruyor.
Çünkü bazı kelimeler anlamıyla değil, bıraktığı boşlukla yaşar.